Chấm phá Hà Tiên

Cảnh đẹp Hà Tiên đã ăn sâu vào trí tưởng của người dân Nam bộ. Từ hồi còn nhỏ xíu tôi đã ghi vào tâm thức của mình hình ảnh của “con voi phục”, “trăng soi Đông Hồ”, “đêm Nguyên Tiêu huyền diệu” của một Hà Tiên nổi tiếng về danh lam thắng cảnh.

Núi Tô Châu, bình phong án ngữ của đất Hà Tiên

Hà Tiên không chỉ có “thập cảnh” mà còn rất nhiều cảnh đẹp khác. Thiên nhiên ưu đãi cho Hà Tiên một tổng thể hài hoà: núi, biển, đảo và đồng bằng kết hợp thành một vùng đất đẹp như tên gọi…

Từ trung tâm thị xã đi vào khoảng 800m là đến núi Lăng. Ao sen dưới chân núi là công trình thuỷ lợi có từ thời Mạc Thiên Tích, là nơi trữ nước sinh hoạt cho dân quanh vùng. Núi Lăng là nơi an táng Mạc Cửu, các con cháu và tướng lĩnh của ông, dân chúng tôn kính gọi lâu ngày thành tên.

Bước từng bước lên từng bậc đá xanh Quảng Tây do các nhà buôn Trung Hoa tặng cho Mạc Thiên Tích là đến ngôi mộ vị khai trấn công thần họ Mạc, tôi thầm phục người xưa thật kỳ công khi mang những thớt đá nặng hàng tấn từ Trung Quốc đến tận vùng đất xa xôi cách hàng mấy tháng đường biển.

Chuối sáp luộc, món quà quê mộc mạc mà khó quên

Đền thờ dòng họ Mạc được gọi là miếu Lệnh. Cả lăng và đền thờ do Mạc Thiên Tích thiết kế và cho xây dựng vào năm 1735 – 1739. Ngôi mộ lớn nhất của Mạc Cửu có hình bán nguyệt khoét sâu vào núi, chỗ chôn hài cốt được đúc bằng đá vôi, cát, đường và nhựa ô dước. Phía trước hai bên mộ có hai tượng tướng cầm gươm đứng hầu bằng đá xanh. Ngày nay hai bức tượng đó bị trộm cưa mất và được đúc lại bằng xi măng. Lăng mộ Mạc Cửu được đặt đúng theo thuật phong thổ: tiền án là núi Tô Châu, hậu chẩm là núi Bình Sơn, trước lăng có dòng lưu thuỷ đó là Đông Hồ, phía tả là núi Bát Giác, phía hữu là núi Pháo Đài có tên chữ là Đại Kim Dự. Mặt lăng mộ quay về hướng Đông, lưng tựa núi hai bên có thế tì. Khu mộ rất kiên cố nên dù đã gần 300 năm nhưng vẫn giữ được nét kiến trúc ban đầu, các bia mộ bằng đá vẫn còn nguyên vẹn.

Qua sân đá “Bái Đình” hình bán nguyệt viếng mộ Mạc Cửu xong, ta đi thăm các lăng mộ khác ở rải rác khắp các triều núi Bình Sơn như lăng mộ Mạc Thiên Tích, Nguyễn Thị Hiếu Túc (vợ Mạc Thiên Tích)… được khoét sâu vào triền núi. Trên đỉnh núi Lăng có nền Xã Tắc, nền Xuyên Sơn. Tục truyền, thời Thiên Tích, hàng năm vào ngày 9 tháng giêng âm lịch thường diễn ra lễ tế trời, thần núi, thần sông tại nền Xuyên Sơn và tế chiến sĩ vong trận tại nền Xã Tắc.

Trên đường phố Hà Tiên, du khách luôn được những quầy thuốc dân tộc lưu động chào mời

Con đường mới mở chạy quanh chân núi Đèn có bờ biển tuyệt đẹp, nối liền đến tận khu du lịch Mũi Nai, là điểm cuối trên đất liền của biên giới Việt Nam. Đi trên con đường này chẳng khác nào đi qua khúc eo Mũi Né của miền Trung. Trên đỉnh núi có ngọn hải đăng hơn trăm năm tuổi vẫn đỏ đèn hằng đêm dẫn đường cho tàu về bến.

Con đường mới này nối liền với bãi tắm Mũi Nai. Bãi tắm này không sâu, với cát mịn, nâu, nước biển trong xanh, rất sạch và sóng êm. Bãi Bàng có hàng trăm cây bàng cổ thụ dọc theo bờ rất được du khách ưa chuộng. Bãi Nò trước đây thường là nơi ghe tàu đánh cá về đậu ít có người tắm. Giờ đây Bãi Nò đã được quy hoạch thật sạch đẹp với rất đông du khách đang vui đùa trong làn nước trong lành.

Từ Mũi Nai ra xa bờ chừng vài trăm mét có rất nhiều đảo nhỏ, đảo lớn của quần đảo Bình Trị và Hải Tặc. Hai quần đảo này cũng là nơi du lịch rất lý tưởng trong tuyến du lịch biển – đảo. Từ ngoài biển nhìn vào mũi đất này giống hệt cái đầu của một chú nai chà nằm nghểnh ra biển. Tắm xong mệt, đói thì vào quán trên bãi gọi thức ăn đồ uống.

“Thốt nốt ngọt mát đây!”

Ở các khu du lịch Hà Tiên ngoài đặc sản biển, món ngon “độc quyền” của Mũi Nai là canh chua cá kẻm nấu sả nghệ với măng tre. Cơm trái thốt nốt ngọt mát làm món tráng miệng thật dễ chịu. Muốn lạ miệng thì ăn món sầu riêng chở từ Campuchia qua. Sầu riêng thịt dày, mùi dậy, vị ngọt và béo ăn một lần nhớ mãi.

Thạch động cách thị xã Hà Tiên khoảng 4km về phía bắc. Từ cửa hang thông ra ngoài của Thạch động ta có thể nhìn thấy cửa khẩu biên giới Việt Nam – Campuchia. Đây là một núi đá vôi nguyên khối nằm trên một đế đá cao 98m. Núi có hình như một chiếc mũ lông kỵ binh Anh, được người Pháp gọi là “Bonnet à poil”. Thạch động đứng sừng sững một mình trên cánh đồng lúa xã Mỹ Đức. Trong lòng động có nhiều hang ăn thông lên trời hoặc xuống đất. Có một hang ăn sâu xuống lòng đất được truyền tụng là đường xuống âm phủ. Nay hang này đã được lấp lại để tránh tai nạn cho du khách. Thạch nhũ trong lòng hang tạo ra muôn hình vạn trạng theo trí tưởng tượng của mọi người: công chúa Quỳnh Nga mặc áo dài xanh, Phật Bà Quan Âm mặc áo trắng, con đại bàng… Các tảng đá nứt chồng lên nhau, tưởng một ngọn gió có thể làm đổ được nhưng ngàn năm nay Thạch động vẫn trơ gan cùng gió bão.

Cầu phao  qua Đông Hồ

Cách Thạch động 1km về phía đông là núi Đá Dựng gắn liền với truyền thuyết Thạch Sanh bị Lý Thông hãm hại giam cầm ở đây. Trong lòng núi có rất nhiều hang động, riêng có một hang có năm cây thạch nhũ như năm sợi dây đàn khi gõ phát ra tiếng kêu như tiếng đàn đá. Dân chúng cho rằng đây là cây đàn của Thạch Sanh. Đặc biệt thạch nhũ nơi đây trong như ngọc, vài hang có loại đá sa kim (là một loại tràng thạch Felspath) óng ánh vàng rất đẹp. Đá Dựng là khu du lịch mới được khai thác trở lại từ sau chiến tranh biên giới Tây Nam năm 1979. Đến đó, luồn lách qua vách núi, tò mò chui vào hang động người ta mới thấy hết được sự diệu kỳ của bàn tay tạo hoá.

Chợ đêm Hà Tiên nhiều thứ hay và lạ. Dãy hàng tạp hoá đủ chủng loại từ mỹ phẩm, vải vóc màu sắc sặc sỡ đến những món hàng mỹ nghệ bằng đá, vỏ ốc, thuỷ tinh, nhựa cho đến trang sức bằng vàng và đá quý, bày bán ngay trên vỉa hè. Quán hàng ăn đêm với đủ món bình dân: cháo trắng với cá cơm kho khô, hủ tiếu Nam Vang hải sản, bún kèn dừa – món ngon độc đáo của người Khmer. Những quán rượu ven đường bán mấy món nhậu đơn giản như khô cá đuối, khô cá khoai, khô mực, ốc biển, sò huyết… kèm với cóc, ổi, xoài rất “bắt”. Có một số quán nhậu phục vụ khách cả đêm.

Đông Hồ tinh mơ

Hãy thử một lần ngồi nhâm nhi bên ly rượu nếp với miếng khô cá đuối đen, hưởng lấy đêm thanh bình của phố chợ miền biên giới. Không sợ lạnh đâu, gió biển ấm áp và trong lành vô cùng. Có thêm bạn thân cùng nhau thâu đêm với những câu chuyện không đầu không cuối. Trời sáng lúc nào không biết.

Nhìn cảnh mặt trời lên trên Đông Hồ, tôi tưởng tượng cảng thị thời họ Mạc làm tổng trấn qua sách vở. Chắc đó là những ngôi lầu với khuôn bao chạm trổ, có những cánh cửa gỗ sơn son thếp vàng. Dưới bến kia là những chiếc thuyền buồm lớn đậu chờ ăn hàng để ra khơi, toả đi khắp vùng vịnh bao la…

(Theo Nguyễn Thị Diệp Mai – Ảnh : Nguyễn Trọng Tín – SGTT)